Επικαιρότητα
Άρθρογραφία
Ψυχαγωγία

«Aρχαία Ελλάδα - Οι απαρχές των Τεχνολογιών»

Εκπαιδευτικά προγράμματα 2021-2022 για σχολικές ομάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη μόνιμη έκθεση

 

Με αφορμή το ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς ευχόμαστε καλή δύναμη και καλή επιτυχία στη γνωσιακή διαδικασία.

Απο την πλευρά μας θα είμαστε και φέτος δίπλα σε δασκάλους και μαθητές για να εμπλουτίσουμε τη καθημερινότητα των σχολείων με εκπαιδευτικά προγραμματα.

Το εξειδικευμένο προσωπικό του Μουσείου Κοτσανά θα υλοποιεί καθημερινά εκπαιδευτικές διαδραστικές ξεναγήσεις στην έκθεση ''Αρχαία Ελλάδα - Οι απαρχές των Τεχνολογιών'' και εργαστήρια, μαθηματικων, φυσικών και τεχνολογικών επιστημών.

Στόχος είναι να εξοικειωθούν οι μαθητές με την τεχνολογική, επιστημονική και πολιτιστική κληρονομιά μέσα απο το βίωμα, το παιχνίδι, τη φαντασία και τις κατασκευές.

Τα εκπαιδευτικά προγράμματα είναι εγκεκριμένα απο το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων και προσαρμόζονται κατάλληλα για τους μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Διαδραστική Εκπαιδευτική Ξενάγηση :
‘’Εισαγωγή στις απαρχές των τεχνολογιών’’

Η βιωματική γνωριμία με επιλεγμένα εκθέματα από το εξειδικευμένο προσωπικό στηρίζεται στην αλληλεπίδραση και αποτελεί μια στοχευμένη και δυναμική διαδικασία. Από το αυτόματο υδραυλικό ωρολόγιο του Κτησιβίου μέχρι τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, οι μαθητές αντιλαμβάνονται πως οι βάσεις για πολλές κατακτήσεις του σύγχρονου πολιτισμού, όπως η ατμοκίνηση και η αεριοπροώθηση, ο υπολογιστής και οι ρομποτικές κατασκευές, είχαν τεθεί ήδη από τον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Η δημιουργική προσέγγιση εκθεμάτων όπως το σταθερό και το κινητό αυτόματο θέατρο του Ήρωνος αποτελεί μια θαυμάσια αφορμή για να μυηθούν στο θέμα του μύθου και του ρόλου του στην καθημερινότητα, εν προκειμένω παρακολουθώντας μια «εφαρμογή» ανάγνωσής του μέσω του θεάτρου.

 
Επιπροσθέτως, μια στάση σε εκθέματα που σχετίζονται με τις ανθρώπινες ανάγκες, όπως η θεραπαινίς και η οινόχη του Φίλωνος, η ύσπληγα και ο ανυψωτικός γερανός, φωτίζει άγνωστες πτυχές του ατομικού και του δημόσιου βίου και διευρύνει τις υπάρχουσες γνώσεις των μαθητών για την αρχαιότητα.

Διάρκεια: 60-90 λεπτά

Εκπαιδευτικά Εργαστήρια:

•Τηλεπικοινωνίες και κρυπτογραφία στην αρχαία Ελλάδα: από την Τροία στις Μυκήνες και από τη Βαβυλώνα στη Σπάρτη.

Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, οι μαθητές στο θα έχουν τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας, κυρίως μεταξύ μεγάλων αποστάσεων μεταξύ πομπού και δέκτη, που είχαν εφευρεθεί κατά την αρχαιότητα για την αποστολή μηνυμάτων.
Συγκεκριμένα παρουσιάζονται:
1. Ο κρυπτογραφικός δίσκος του Αινεία
2. Η πυρσεία και οι φρυκτωρίες
3. Ο υδραυλικός τηλέγραφος του Αινεία
4. Η κρυπτεία ή λακωνική σκυτάλη
5. Τα δίπτυχα κερωμένα πινακίδια
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες απασχολούνται πρακτικά με τις εφευρέσεις

Αριθμός συμμετεχώντων: 6 - 12 άτομα
Διάρκεια: 40 - 60 λεπτά

•Υπολογιστικές µηχανές της Αρχαιότητας: από το «κοµπιουτεράκι» της Σαλαµίνας μέχρι τον «υπολογιστή» των Αντικυθήρων.

Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, οι μαθητές θα ανακαλύψουν δύο υπολογιστικές μηχανές των Αρχαίων Ελλήνων, τον ελληνικό (ακροφωνικό) άβακα και το περίφημο Μηχανισμό των Αντικυθήρων.
Ο ελληνικός άβακας είναι µια ειδική πινακίδα που επιτρέπει την ταχύτατη τοποθέτηση αριθµών οποιουδήποτε πλήθους και µεγέθους µε το «Ηρωδιανό» σύστηµα αρίθµησης και την ταχύτατη έκδοση του αποτελέσµατος πρόσθεσης, αφαίρεσης, πολλαπλασιασµού και διαίρεσης µεταξύ τους. Οι μαθητές θα γράψουν σύνθετους αριθμούς στον άβακα, το κομπιουτεράκι των Αρχαίων Ελλήνων, εφαρμόζοντας τη μέγιστη οικονομία, και μετακινώντας τις «ψηφίδες» του θα εξασκηθούν στις μαθηματικές πράξεις.  
Στη συνέχεια, θα ανακαλύψουν τον πρώτο αναλογικό υπολογιστή της ιστορίας, τον διάσημο Μηχανισμό των Αντικυθήρων που χρησιμοποιείτο για τον εντοπισμό και την πρόβλεψη σημαντικών αστρονομικών και ημερολογιακών γεγονότων. Τα υπολείμματά του βρέθηκαν τυχαία από σφουγγαράδες το 1900 στο περίφημο ναυάγιο της νήσου των Αντικυθήρων. Η κατασκευή του τοποθετείται στο 120 π.Χ. περίπου και είναι πιθανότατα προϊόν ενός Ροδιακού ή Μικρασιατικού εργαστηρίου που εξέλιξε την παράδοση της «Σφαιροποιίας» του Αρχιμήδη, με άμεσους εμπνευστές τον Ίππαρχο ή τον Ποσειδώνιο.
Με κεντρική αναφορά και περιεργασία γύρω από ένα έκθεμα-μοντέλο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων οι μαθητές θα ξεκλειδώσουν τα «μυστικά» του και θα μεταφερθούν στο παρόν, το παρελθόν ή το µέλλον, θα εντοπίσουν τη θέση του ήλιου στον ζωδιακό κύκλο, τη θέση και τη φάση της σελήνης, τον µήνα στο σεληνιακό ηµερολόγιο, την ηµέρα και την ώρα ηλιακών και σεληνιακών εκλείψεων, τις ηµεροµηνίες τέλεσης των αρχαίων αθλητικών αγώνων, κ.ά.
Στη συνέχεια, θα κληθούν με τη καθοδήγηση του προσωπικού του Μουσείου Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας να συναρμολογίσουν ένα λειτουργικό τμήμα του Μηχανισμού των Αντικυθήρων που αναπαριστά την ελλειπτική κίνηση της Σελήνης γύρω από τη Γη, χρησιμοποιώντας εργαλεία, όπως κατσαβίδια, παξιμάδια, βίδες και κοχλίες

Αριθμός συμμετεχώντων: 6 - 12 άτομα
Διάρκεια: 40 - 60 λεπτά

•Αρχαία ελληνικά παιχνίδια στρατηγικής: από το ζατρίκιο µέχρι το παζλ, το τάνγκραµ, το «σκάκι», το «τάβλι» και την «τρίλιζα».

Τα παιχνίδια των Αρχαίων Ελληνων ήταν αναπόσπαστο τμήμα του πολιτισμού τους. Ατομικά και ομαδικά, πνευματικά και ψυχαγωγίας, παίζονταν από μικρούς και μεγάλους, στο σπίτι, στην αγορά, στα συμπόσια, στις εορτές, ακόμα και στα διαλείμματα των μαχών. Τα επιτραπέζια παιχνίδια και τα παιχνίδια στρατηγικής ήταν τα πιο αγαπημένα όλων των εποχών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το «ζατρίκιο», η κυβευτική «τηλία» (τάβλι) , η «πόλις» (σκάκι) και το «τριόδιν» (τρίλιζα).   
Κατά τη διάρκεια της δράσης οι μαθητές θα ανακαλύψουν και θα εξοικειωθούν σε δύο ευφυή παιχνίδια στρατηγικής των Αρχαίων Ελλήνων: την «τριάδα» και το «(ο)στομάχιον» του Αρχιμήδη. Με την καθοδήγηση του μουσειοπαιδαγωγού θα εκπαιδευτούν στους κανόνες της «τριάδας» και στη συνέχεια θα κληθούν να διαγωνιστούν σε ένα τουρνουα στρατηγικής σκέψης. Επιπλέον, θα συνεργαστούν σε μικρές ομάδες ώστε να εξασκηθούν στο «(ο)στομάχιον» του Αρχιμήδη με τα 14 κομμάτια και αν τα καταφέρουν να ανακαλύψουν έναν από τους 536 διαφορετικούς τρόπους επίλυσης του!

Αριθμός συμμετεχώντων: 6 - 12 άτομα
Διάρκεια: 40 - 60 λεπτά