Επικαιρότητα
Άρθρογραφία
Ψυχαγωγία

Αισιοδοξία για τις μελλοντικές βροχοπτώσεις στην περιοχή της Μεσαράς

Παρά την παρατεταμένη ανομβρία

Γράφει ο Θωμάς Παπαλάσκαρης

MSc. Πολιτικός/Υδρολόγος Μηχανικός ("Α.Π.Θ.", "Τ.Ε.Ι.-Α.Μ.Θ.", "Δ.Π.Θ.")

Υποψήφιος Διδάκτορας "Υδραυλική Μηχανική" "Δ.Π.Θ."

Αισιοδοξία προκύπτει από στατιστική ανάλυση των δεδομένων των παρελθόντων συνολικών μηνιαίων βροχοπτώσεων, που προέρχονται από τον μετεωρολογικό σταθμό στις θέση με συντεταγμένες «35.03007°N/24.83459°E», με την κωδική ονομασία «Μοίρες-(Πετροκεφάλι_LG12)» [1], της περιοχής της Μεσαράς, ο οποίος ελέγχεται από το «Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών («Ε.Α.Α.»)» και παρέχει μετεωρολογικά δεδομένα από τον Ιούλη του έτους 2009 μέχρι και σήμερα, και επιπρόσθετα στην θέση με συντεταγμένες του συστήματος συντεταγμένων, «WGS’84», «35.070458484829366°N/24.787991761786113°E», στο «Τυμπάκι», επίσης της περιοχής της Μεσαράς, του οποίου ιδιοκτήτης, επιβλέποντας και διαχειριστής είναι (διά μέσου και της ιστοσελίδας «Καιρών Κρήτες» («CretaWeaher.gr»)», ο κ. Κωνσταντίνος Κουκουλάκης [2], αλλά και από το υδρολογικό προγνωστικό μαθηματικό/στατιστικό μοντέλο που καταρτίσθηκε με βάση τα προαναφερθέντα δεδομένα, για τις ποσότητες των συνολικών μηνιαίων βροχοπτώσεων όσον αφορά τους υπόλοιπους μήνες του έτους 2021 αλλά και το έτος 2022.
Τα δεδομένα των βροχοπτώσεων, και των δύο μετεωρολογικών σταθμών, αναλύθηκαν στατιστικά από τον Θωμά Παπαλάσκαρη, MSc. Πολιτικό/Υδρολόγο Μηχανικό, Υποψήφιο Διδάκτορα του Τομέα Υδραυλικών Έργων, του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, της Πολυτεχνικής Σχολής, του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.
Μέχρι  τις  αρχές  της  δεκαετίας  του  1950  η  άρδευση  στη  Μεσαρά  γίνονταν  μόνο  με επιφανειακά  νερά  και  οι  καλλιέργειες  είχαν  προσαρμοσθεί  σε  αυτή  την πραγματικότητα.  Οι  καλλιέργειες  που  κυριαρχούσαν  ήταν  σιτηρά  και  ξηρικές  ελιές και  αμπέλια.  Μόνο  όπου  υπήρχαν  επιφανειακά  νερά  γίνονταν  το  καλοκαίρι καλλιέργειες  κηπευτικών.  Γι’  αυτό  και    παλαιότερα  ο  κάμπος  της  Μεσαράς  όπως  ήταν ορατός  από  ψηλά  ήταν  κίτρινος  το  καλοκαίρι.  Σήμερα  είναι  καταπράσινος  από αρδευόμενες καλλιέργειες κυρίως ελιάς. Η  αλλαγή  άρχισε  την  δεκαετία  του  1950  στην  αρχή  με  ιδιωτική  πρωτοβουλία  και παράλληλα  άρχισαν  τo  1951  και  οι  πρώτες  έρευνες  από  την  αγγλική  ADSKO  για υπόγεια  νερά.    Ουσιαστική  υδρολογική  έρευνα  έγινε  από  το  πρόγραμμα  ανάπτυξης   των  Ηνωμένων  Εθνών  «U.N.D.P.  (United  Nations  Development  Programme)»  των  ετών  1967–1971. Τα  στοιχεία υπέστησαν επεξεργασία  και ανάλυση    και  το  1972  από  τον  οργάνωση  τροφίμων  και γεωργίας  τον    «F.A.O.  (Food  and  Agriculture  Organization  of  United  Nations)»  εκπονήθηκε μια  μελέτη-πρόταση  για  την  άρδευση  της  περιοχής  τόσο  από  υπόγεια  όσο  και  από επιφανειακά  νερά. Με  την  άρδευση  της  περιοχής  ακολούθησε  μια  αναδιάρθρωση  των  καλλιεργειών  η οποία  έφερε  και  μια  σχετική  βελτίωση  στο  εισόδημα  των  αγροτών. Ανάμεσα  στα  έργα  που  προτάθηκαν,  εκτός  από  τις  γεωτρήσεις,  ήταν  το  φράγμα  στο Δεμάτι  και  το  φράγμα  της  Πλακιώτισας  για  την  ανατολική  Μεσαρά,  το  φράγμα Φανερωμένης,  και  το  φράγμα  με  εκτροπή  προς  τη  Μεσαρά  του  Πλατύ  ποταμού  στη δυτική  Μεσαρά.  Έχουν  περάσει  45  και  πλέον  χρόνια  και  το  μόνο  που  ολοκληρώθηκε πριν  μερικά  χρόνια  ήταν  το  φράγμα  της Φανερωμένης. Μετά  από  τις  μελέτες  και  τις  παρεμβάσεις  που  έγιναν  αρχές  της  δεκαετίας  του  1970 η  εκμετάλλευση  του  νερού  στη  Μεσαρά  δεν  γίνεται, ενδεχόμενα, με  κάποιο  κεντρικό  σχεδιασμό αλλά ουσιαστικά καταβλήθηκε προσπάθεια, ενδεχόμενα, μόνο  ευκαιριακά  να  λυθεί  το  πρόβλημα [3].
Η χαμηλότερη και η μεγαλύτερη συνολικές ετήσιες βροχοπτώσεις που παρατηρήθηκαν, μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα ιστορικά μετεωρολογικά στοιχεία, στον μετεωρολογικό σταθμό των «Μοιρών (Πετροκεφαλίου_LG12)», μέχρι σήμερα είναι 181,60 χιλιοστόμετρα (κατά το ημερολογιακό έτος 2016) και 660,60 χιλιοστόμετρα (κατά το ημερολογιακό έτος 2015), αντίστοιχα, ενώ ο ετήσιος μέσος όρος μεταξύ των ημερολογιακών ετών 2010 και 2020 είναι 433,37 χιλιοστόμετρα, άρα την πιο βροχερή («υγρή») χρονιά ακολούθησε η πιο άνυδρη («ξερή») ημερολογιακή χρονιά.
Για την κατάρτιση του υδρολογικού μαθηματικού/στατιστικού μοντέλου, όσον αφορά τον μετεωρολογικό σταθμό των «Μοιρών (Πετροκεφαλίου_LG12)», χρησιμοποιήθηκε το χρονικό διάστημα από και τον μήνα Ιούλη του έτους 2009, μέχρι και τον μήνα Ιούνη του έτους 2021.
Σύμφωνα με το υδρολογικό μαθηματικό/στατιστικό μοντέλο που καταρτίσθηκε, σύμφωνα με τα ιστορικά μετεωρολογικά στοιχεία, προερχόμενα από τον μετεωρολογικό σταθμό των «Μοιρών (Πετροκεφαλίου_LG12)», αναμένεται συνολική ετήσια βροχόπτωση ίση με 577,79 χιλιοστόμετρα για το ημερολογιακό έτος 2021 και 593,19 χιλιοστόμετρα για το ημερολογιακό έτος 2022 αντίστοιχα, δηλαδή και για τις δύο χρονιές, αναμένονται συνολικές ετήσιες βροχοπτώσεις, μεγαλύτερες από τον μέσο όρο των συνολικών ετήσιων βροχοπτώσεων της προηγούμενης ενδεκαετίας (2010-2020).

Εικόνα 1. Συνολικές μηνιαίες βροχοπτώσεις για τον μετεωρολογικό σταθμό των «Μοιρών (Πετροκεφαλίου_LG12)», (με «γαλάζια» και «πράσινη» απόχρωση συμβολίζονται αντίστοιχα οι πραγματικές και οι προβλεφθείσες συνολικές μηνιαίες βροχοπτώσεις μέχρι και τον μήνα Ιούνη του έτους 2022, ενώ με την διακεκομμένη ευθεία κεκλιμένη γραμμή, με ξεκάθαρα ανοδική κατεύθυνση/πορεία, συμβολίζεται η μελλοντική τάση των υψών των συνολικών μηνιαίων βροχοπτώσεων).
Η χαμηλότερη και η μεγαλύτερη συνολικές ετήσιες βροχοπτώσεις που παρατηρήθηκαν, μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τα ιστορικά μετεωρολογικά στοιχεία, στον μετεωρολογικό σταθμό του «Τυμπακίου_(Ι.Μ.Σ.)», μέχρι σήμερα είναι 231,40 χιλιοστόμετρα (συγκεκριμένα κατά το ημερολογιακό έτος 2016) και 734,00 χιλιοστόμετρα (συγκεκριμένα κατά το ημερολογιακό έτος 2019), αντίστοιχα, ενώ ο ετήσιος μέσος όρος μεταξύ των ημερολογιακών ετών 2016 και 2020 είναι 431,48 χιλιοστόμετρα.
Για την κατάρτιση του υδρολογικού μαθηματικού/στατιστικού μοντέλου, όσον αφορά τον μετεωρολογικό σταθμό του «Τυμπακίου_(Ι.Μ.Σ.)», χρησιμοποιήθηκε το χρονικό διάστημα από και τον μήνα Νοέμβρη του έτους 2015, μέχρι και τον μήνα Οκτώβριο του έτους 2021.
Σύμφωνα με το υδρολογικό μαθηματικό/στατιστικό μοντέλο που καταρτίσθηκε, σύμφωνα με τα ιστορικά μετεωρολογικά στοιχεία, προερχόμενα από τον μετεωρολογικό σταθμό του «Τυμπακίου_(Ι.Μ.Σ.)», αναμένεται συνολική ετήσια βροχόπτωση ίση με 550,62 χιλιοστόμετρα για το ημερολογιακό έτος 2021 και 598,07 χιλιοστόμετρα για το ημερολογιακό έτος 2022 αντίστοιχα, δηλαδή και για τις δύο χρονιές, αναμένονται συνολικές ετήσιες βροχοπτώσεις, μεγαλύτερες από τον μέσο όρο των συνολικών ετήσιων βροχοπτώσεων της προηγούμενης εξαετίας (2015-2020).

Εικόνα 2. Συνολικές μηνιαίες βροχοπτώσεις για τον μετεωρολογικό σταθμό των «Τυμπακίου_(Ι.Μ.Σ.)», (με «γαλάζια» και «πράσινη» απόχρωση συμβολίζονται αντίστοιχα οι πραγματικές και οι προβλεφθείσες συνολικές μηνιαίες βροχοπτώσεις μέχρι και τον μήνα Ιούνη του έτους 2022, ενώ με την διακεκομμένη ευθεία κεκλιμένη γραμμή, με ξεκάθαρα ανοδική κατεύθυνση/πορεία, συμβολίζεται η μελλοντική τάση των υψών των συνολικών μηνιαίων βροχοπτώσεων).
Στο παρακάτω στιγμιότυπο του χάρτη της Κρήτης, με την βοήθεια του ιστότοπου «Google Earth», απεικονίζονται οι θέσεις, (με κίτρινες «πινέζες»), στις οποίες βρίσκονται οι δύο μετεωρολογικοί σταθμοί, (στο επάνω και αριστερά μέρος ο ιδιωτικός μετεωρολογικός σταθμός «Τυμπακίου» και στο κάτω δεξιά μέρος ο μετεωρολογικός σταθμός «Μοιρών/Πετροκεφαλίου/LG12» ο οποίος ελέγχεται από το «Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών («Ε.Α.Α.»)».