Επικαιρότητα
Άρθρογραφία
Ψυχαγωγία

Κώστας Βίρβος: «Εγώ δεν ζω γονατιστός»

Ο λαϊκός ποιητής χιλιάδων τραγουδιών σε ένα μουσικό  πανόραμα της Ελλάδας του 20ού αιώνα,
από τις εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2019

Μαρία Βίρβου
Κώστας Βίρβος. Εγώ δεν ζω γονατιστός 

Γράφει ο Μιχάλης Τρούλης                                                                                       

Ο λαϊκός ποιητής χιλιάδων τραγουδιών σε ένα μουσικό  πανόραμα της Ελλάδας του 20ού αιώνα,
από τις εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2019
    Η Μαρία Βίρβου γεννήθηκε στην Αθήνα. Είναι κόρη του Κώστα Βίρβου. Σπούδασε μαθηματικά. Στη συνέχεια ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στην Πληροφορική… και έλαβε διδακτορικό δίπλωμα στη Τεχνητή Νοημοσύνη και Τεχνολογία Λογισμικού, με υποτροφία από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ), στο Πανεπιστήμιο Sussex της Αγγλίας. Σήμερα είναι καθηγήτρια Α΄ βαθμίδας στο Τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστημίου Πειραιώς. Έχει γράψει πολλές μονογραφίες και πολλά επιστημονικά βιβλία και πάνω από 300 εργασίες που έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά…
    Το βιβλίο για τον Κώστα Βίρβο, τον πατέρα της, το ξεκίνησε όταν ο ίδιος της ζήτησε να γράψει μια πλήρη  βιογραφία για εκείνον. Η συγγραφή του κράτησε τέσσερα χρόνια. Άρχισε όταν εκείνος ήταν στη ζωή και τελείωσε όταν εκείνος είχε πλέον φύγει. Βασίζεται σε προσωπικές διηγήσεις του πατέρα της στη ίδια και στο μεγάλο Αρχείο που διατηρούσε ο ίδιος, αλλά χρειάστηκε ακόμα εκτενής μελέτη βιβλίων, έρευνα σε εφημερίδες, στο διαδίκτυο, σε παλαιές συνεντεύξεις του, διευκρινιστικές συζητήσεις με συγγενείς, άλλους ανθρώπους του περιβάλλοντός του, ερευνητές, λαογράφους και ιστορικούς.
    Το βιβλίο Κώστας Βίρβος. Εγώ δεν  ζω γονατιστός, παρουσιάζει τη ζωή του Κώστα Βίρβου σε αφήγηση , και παρότι περιγράφει τα πραγματικά γεγονότα με πιστότητα, μοιάζει με μυθιστόρημα! Περιλαμβάνει τους στίχους επιλεγμένων τραγουδιών, τα οποία συχνά τοποθετούνται σε χρονική στιγμή όπου τα εμπνεύστηκε, αφήνοντας τα ίδια τα λόγια του στιχουργού από τα αγαπημένα τραγούδια να συνεχίσουν την αφήγηση!
Όπως τα τραγούδια της Αντίστασης: «Μα εγώ δεν ζω γονατιστός…», «Τι κι αν με ρίξεις στο κελί…», « Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια\τον ήλιο π’ ανατέλλει να χαρώ…»   και της Απελευθέρωσης: «Κι ω! Να ξαναβγεί ο ήλιος,\για να φύγει η καταχνιά,\πόσο δάκρυ πόσο αίμα\έχυσε αυτή η γενιά». Παράλληλα, παρουσιάζεται το ιστορικό πλαίσιο της εποχής αλλά και του λαϊκού τραγουδιού μέσα από τη ζωή του. Με αυτόν τον τρόπο, το βιβλίο σκιαγραφεί με σφαιρικότητα την πολύπλευρη προσωπικότητα και το έργο του στιχουργού, καθώς και τη δική του ανθρωποκεντρική θεώρηση των γεγονότων που σημάδεψαν την χώρα και τον ίδιο.
    Ο Κώστας Βίρβος είναι στιχουργός δυόμισι χιλιάδων τραγουδιών. Οι στίχοι του μελοποιήθηκαν από όλους τους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες του λαϊκού τραγουδιού, όπως τον πρωτοπόρο Βασίλη Τσιτσάνη, τον μελωδικό Απόστολο Καλδάρα, τον βαθύ γνώστη της βυζαντινής μουσικής Θεόδωρο Δερβενιώτη, τον ευρηματικό Μπάμπη Μπακάλη αλλά και τον οικουμενικό συνθέτη και εδραιωτή του έντεχνου τραγουδιού Μίκη Θεοδωράκη, τον θετικό επιστήμονα και απαράμιλλο Μίμη Πλέσσα, τον μοναδικό συνθέτη της «Επιστροφής στις ρίζες» Γιάννη Μαρκόπουλο, τον εμπνευσμένο Χρήστο Λεοντή, τον ασυναγώνιστο Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον ταλαντούχο Χρήστο Νικολόπουλο  και πολλούς άλλους. Τα τραγούδια του τα ερμήνευσαν οι πιο καταξιωμένοι Έλληνες τραγουδιστές και τραγουδίστριες του καιρού τους, ξεκινώντας με τον Μάρκο Βαμβακάρη και συνεχίζοντας,  ανάλογα με την εποχή, με τους κορυφαίους Στέλιο Καζαντζίδη και Γρηγόρη Μπιθικώτση, Σωτηρία Μπέλλου, Μαρίκα Νίνου, Καίτη Γκρέυ, Γιώτα Λύδια, Πόλυ Πάνου, Στράτο Διονυσίου, Μαρινέλλα, Βίκυ Μοσχολιού και άλλους πολλούς. Τα τραγούδια του συνέχισαν να τα ερμηνεύουν σε δεύτερες, τρίτες ή πολλοστές εκδόσεις πολλοί σημαντικοί νεότεροι τραγουδιστές μέχρι σήμερα, όπως η Ελένη Βιτάλη, η Γλυκερία κ.ά. Δεν ήταν λίγοι οι συνθέτες και τραγουδιστές που ξεκίνησαν την επιτυχημένη καριέρα τους σε στίχους του Κώστα Βίρβου, όπως ο Γιώργος Νταλάρας, ο Γιάννης Πάριος κ.ά.
    Μερικά μόνο από τα αγαπημένα τραγούδια του Κώστα Βίρβου περιλαμβάνουν τα «Ένα όμορφο αμάξι με δυο άλογα», «Της γερακίνας γιος», «Στου Μπελαμή το ουζερί», «Κοιμήσου αγγελούδι μου», «Το διαβατήριο», «Ο κυρ Θάνος πέθανε», «Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια», «Ένας ξύλινος  σταυρός» κ.ά.  Τα τραγούδια αυτά αγαπήθηκαν και τραγουδήθηκαν από πολλές γενιές και εξακολουθούν να είναι πάντα επίκαιρα και αγαπημένα!
     Η προσωπικότητα του Κώστα Βίρβου ήταν πολυδιάστατη, όπως ακριβώς μαρτυρούν οι στίχοι του και ομολογούν οι συνεργάτες του: φιλοσοφημένος, διανοούμενος, μέντορας, δυνατός, αγωνιστής, ευαίσθητος, απλός, εγκάρδιος, απροσδόκητος, συναρπαστικός άνθρωπος!  Δεν έζησε ποτέ γονατιστός!  Η ζωή του, από τη γέννησή του στα Τρίκαλα του μεσοπολέμου, τον πόλεμο, την Κατοχή, την Αντίσταση, τη σύλληψή του από τους Γερμανούς Ναζί, τη μεταπολεμική Ελλάδα με τις νωπές πληγές της, τα νέα όνειρα, τη δικτατορία, τη μεταπολίτευση, τις νέες ελπίδες, τη νέα οικονομική κρίση εκφράστηκε με τους στίχους, γι’ αυτό και όλοι απευθύνονται στις καρδιές του κόσμου, όλοι είναι ανθρώπινοι και εμψυχωτικοί, πάντα παρηγορητικοί και αναστάσιμοι!  Η ίδια η ζωή του, όπως αναδεικνύεται, μέσα από αυτούς, ως μια αδιάκοπη μαχητικότητα για το καλύτερο, την προσήλωση σε αξίες, την αγάπη για τον άνθρωπο και την ειρήνη.
    Για τον Κώστα Βίρβο, το λαϊκό τραγούδι υπήρξε πηγή δύναμης και φιλοσοφία ζωής, που τον οδήγησε σε έναν βίο πλήρη και ευτυχισμένο σε όλους τους τομείς, αναφορικά με την τέχνη, το επάγγελμα, την οικογένεια, όπως είχε ονειρευτεί… και γράφει η κόρη του Μαρία Βίρβου.           
                                                        Μιχάλης Τρούλης,   Πρόεδρος Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης  Ρεθύμνου