Top Menu

Επικαιρότητα
Άρθρογραφία
Ψυχαγωγία

Τα καλάθια ζούσαν κάποτε ένα ολόκληρο χωριό!

Σήμερα ... ούτε για δείγμα τεχνίτης!

καλάθια χωριό μιξόρρουμα

Ο Περικλής Σειραγάκης στην αυλή του καφενείου του σε παλαιότερη φωτογραφία, πλέκοντας ένα καλάθι στο Μιξόρρουμα

Του Μανόλη Παντινάκη

Κάποτε ένα ολόκληρο χωριό «το ζούσαν τα καλάθια»! Κι όταν τα γειτονικά, όπως η Λαμπινή Ρεθύμνου, έμεναν από ρευστό, το Μιξόρρουμα, η «μάνα» της καλαθοπλεκτικής, από τις βίτσες που έδινε η φύση, είχε… απόθεμα. Τώρα, δυστυχώς, αυτό το χωριουδάκι στην επαρχία Αγίου Βασιλείου, έμεινε «από καλαθάδες» και οι νέοι, όσοι έμειναν να το κατοικούν, έχουν στραφεί σε άλλου είδους απασχολήσεις! Σου λένε, «γιατί να πλέκουμε; έχουμε δουλειά πιο ξεκούραστη!»

Το επισημαίνει ο βετεράνος της καλαθοπλεκτικής Περικλής Σειραγάκης και «καίγεται η ψυχή του», για την αλλαγή επαγγελματικής απασχόλησης σ’ αυτές τις ηλικίες: «Κανείς από τσι νέους του χωριού δεν πλέκει και κανείς δεν ήρθενε να του μάθω. Προτιμούνε άλλες δουλειές. Ξάτους!!!»

Από τη δεκαετία του ’20, ο οικισμός ήταν καθημερινά ένα εργοτάξιο καλαθοπλεκτικής! Στο Κάτω Χωριό, «που ήταν και η ζωή», όλοι έπλεκαν. Και μέσα σε λίγα χρόνια δεν υπήρχε άνθρωπος που να μην γνωρίζει την τέχνη. Ακόμη και ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ειρηναίος Αθανασιάδης, που γεννήθηκε στο Μιξόρρουμα,  κι αυτός  μεγάλωσε μέσα «στο σχολείο των καλαθάδων». Ήταν ένας «καλός μάστορας», του οποίου τα δημιουργήματα ήταν καλλιτεχνίες – όπως λένε οι συγχωριανοί του!

Μεγάλα αγκωνάρια  που σήκωσαν την τέχνη και τη μετέδωσαν, θεωρούνται ο Σταύρος Αθανασιάδης, ο Γιάννης Κατάκης, ο Μανώλης Βλαστός, ο Ηλίας Κουντουράκης και αρκετοί από την πολυπληθή οικογένεια των Δουλγεράκηδων. Ενώ, μέχρι πριν λίγα χρόνια που ζούσε ακόμη, αν και βρίσκονταν σε μεγάλη ηλικία, δεν άφησε την τέχνη ο Μάρκος Κατάκης, που έδειχνε να καταλαμβάνει ένα σημαντικό μέρος της ζωής του…

καλάθια χωριό τέχνη μιξόρρουμα

Αφηγείται ο Σειραγάκης, σήμερα στα 87 του χρόνια: «Άρχιξα να μαθαίνω από 10 χρονώ’ κοπελάκι, στο Κάτω Χωριό που ήτανε το σπίτι μας και πήγαινα στο σκολειό. Ετότες μαθαίνανε και ούλα τα αρσενικά και θα ήμαστονε καμιά σαρανταριά κοπέλια στο δημοτικό. Το Μιξόρρουμα τότε ήτανε κάτω στον ποταμό κι εθώριες σε κάθε σπίτι και πλέκανε παρέες-παρέες. Το κάθε σπίτι είχενε και το συνεργείο του…»

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΑ

Η καλαθοπλεκτική με τον καιρό, όμως, άρχισε να απαξιώνεται, αφού στην αγορά μπήκαν άλλου είδους αντικείμενα, βιομηχανοποιημένα, και  χαμηλότερου κόστους και ποιότητας,   για την αγροτική παραγωγή. Αλλά και οι γεωργικές απασχολήσεις με τον καιρό, άρχισαν να χάνουν έδαφος.

Τα δημιουργήματα των τεχνιτών αγοράζονται, πλέον, στην πλειονότητα τους  από ντόπιους για… τις διακοσμητικές ανάγκες των σπιτιών και από τουρίστες, ως κάτι ιδιαίτερο!

Τα χρόνια  που υπήρξε μια δυναμική απασχόληση στην τέχνη, ήταν « οι καιροί της φτώχειας» και «τα καλάθια ζούσαν κάθε οικογένεια και τον κάθε Μιξορμιανό»! Όμως για την εξασφάλιση του επιούσιου, απαιτούνταν και η διάθεση των προϊόντων στο Ρέθυμνο, σε γειτονικά χωριά αλλά και σε άλλους οικισμούς της Κρήτης.

Γι'αυτό, λέει ο βετεράνος καλαθοπλέκτης, «φορτώναμε στσι γαϊδάρους και τριάντα καλάθια, καλαθάκια, κοφίνια, και άλλα είδη του νοικοκυριού και τα πηγαίναμε από στράτες ,γιατί δεν υπήρχενε δρόμος, στο Ρέθυμνο και τα πουλούσαμε. Θυμούμαι ένα Σημαντήρα στον Άγνωστο Στρατιώτη και τα έπαιρνε. Πηγαίναμε και σε άλλα χωριά και για να φτάσομε νωρίς το πρωί, έπρεπε να σηκωθούμε για να φύγομε, τη νύκτα. Καταλαβαίνεις την ταλαιπωρία μας!»
 
Οι δεξιοτέχνες της καλαθοπλεκτικής βρίσκονταν, κυρίως, στο Μιξόρρουμα. Όμως καλοί μάστορες υπήρχαν και στην Αργυρούπολη στα δυτικά του νομού. Τώρα πια, αν και υπάρχουν σε αφθονία  τα υλικά (βίτσες, μυρτιές κλπ), δεν υπάρχουν οι τεχνίτες γιατί το είδος δεν ζητείται…  

«Μια φορά», καταλήγει ο Περικλής Σειραγάκης, «ούλοι οι χωριανοί είχανε λεφτά στην τσέπη τους κι ήτανε αιτία τα καλάθια. Εδά  που δυσκολέψανε τα πράματα; Μάθε τέχνη κι άστηνε που λέγανε οι παλιοί μας…»  

καλάθια χωριό τέχνη μιξόρρουμα
Δείγμα της δουλειάς του βετεράνου καλαθοπλέκτη.