Επικαιρότητα
Άρθρογραφία
Ψυχαγωγία

Νίκου Γ. Τζώρτζη: Οι Μύλοι και τα Καμίνια της Κριτσάς

Έκδοση από το Λύκειον των Ελληνίδων Αγίου Νικολάου, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης, 2023.

Στους Μυλωνάδες και στους Καμινάρηδες της Κριτσάς

Η Κριτσά υπήρξε ο γενέθλιος τόπος του Νίκου Γ. Τζώρτζη. Εκεί έμαθε τα πρώτα γράμματα και άρχισε να γνωρίζει τον κόσμο. Στη συνέχεια τελείωσε το τότε εξατάξιο Γυμνάσιο Αγίου Νικολάου και φοίτησε μετά από εξετάσεις στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Δημιούργησαν μαζί με τη Μαρία Γαρεφαλάκη μια παραδοσιακή οικογένεια. Υπηρέτησε από θέσεις ευθύνης την Εκπαίδευση, ως καθηγητής, διευθυντής Γυμνασίου, διευθυντής Δ/Βάθμιας Εκπαίδευσης, αλλά και ως πρόεδρος της Ε.Λ.Μ.Ε. Λασιθίου και υπήρξε ιδρυτικό μέλος και αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Λασιθίου. Ασχολήθηκε με τη συγγραφή και είναι γνωστά τα πονήματά του: «Τα Οδωνυμικά της Ιεράπετρας» «Τα Ονοματεπώνυμα και Υδρώνυμα της Κριτσάς» «Έπεσαν υπέρ Πατρίδος» «Γραμματική του Γλωσσικού Ιδιώματος της Ανατολικής Κρήτης» και το παρουσιαζόμενο εδώ. Επίσης, κείμενα του έχουν δημοσιευθεί στις τοπικές εφημερίδες της Ανατολικής Κρήτης.
Το πρόσφατο πόνημά του, «Γραμματική του Γλωσσικού Ιδιώματος της Ανατολικής Κρήτης», αποτελεί πρωτοποριακό εγχείρημα για την έρευνα και μελέτη της Κρητικής διαλέκτου.


«Οι Μύλοι και τα Καμίνια της Κριτσάς», μνήμες από τους Μυλωνάδες και τους Καμινάρηδες της Κριτσάς και όχι μόνον! Διασώζουν, αναδεικνύουν και προβάλλουν την ιστορία του τόπου και παραδίδουν αυθεντική την πολιτισμική και πολιτιστική κληρονομιά στους νεότερους. Η συμμετοχή του Λυκείου των  Ελληνίδων Αγίου Νικολάου στην παρουσιαζόμενη έκδοση δεν είναι μοναδική. Στηρίζει με θέρμη κάθε προσπάθεια για την προβολή του τόπου και την ανάδειξη της ιστορίας του.
Η επιλογή της παρούσας έκδοσης δεν έγινε τυχαία. Μελετήθηκε με προσοχή και διαπιστώθηκε η αρτιότητα της έρευνας, ο σαφής λόγος, η άψογη τεκμηρίωση, το πρωτογενές υλικό, οι φωτογραφίες και οι λαϊκές μαρτυρίες για τουλάχιστον 25 αλευρόμυλους και περίπου 45 καμίνια (ασβεστοκάμινα, καρβουνοκάμινα, καμίνια, αγγειοπλαστικής) που λειτούργησαν στην περιοχή τον περασμένο αιώνα και μέχρι σχεδόν το 1990.  Παράλληλα προστίθεται λεπτομερής περιγραφή της υποδομής και της λειτουργίας των, ένα σημαντικό κομμάτι του πολιτισμού της περιοχής και ιδιαίτερα του γλωσσικού ιδιώματος της Ανατολικής Κρήτης.
Το προλόγισμα της Προέδρου, του Λυκείου των Ελληνίδων Αγίου Νικολάου, κ. Παρούλας Κουκουράκη -  Κουτσάκη είναι ακριβοδίκαιο. Όντως, με τον πλούτο του υλικού που συγκεντρώνεται και αναδεικνύεται, διαπιστώνεται πως ο άνθρωπος εκείνα τα δύσκολα χρόνια πετύχαινε να γίνει αυτάρκης, αξιοποιώντας στη φύση, με τις δικές του δυνάμεις! Ο συγγραφέας δεν παραλείπει  τα οφειλόμενα!
Η έκδοση εμπλουτίζεται και με τον πρόλογο του Στέφανου Νομικού, Αρχιτέκτονα, τ. Προέδρου Ινστιτούτου των Ελληνικών Μύλων και του τ. Αντιπροέδρου της I.M.S./TIMS, που, με τα θερμά συγχαρητήρια του στον συγγραφέα, αναφέρει ότι οι μύλοι της Κριτσάς ήταν τελείως ''άγνωστοι'' στη βιβλιογραφία. Αυτή η παρατήρηση αποτελεί και τoν μεγαλύτερο έπαινο στον συγγραφέα, ο οποίος έδωσε μία πρωτότυπη εργασία, αποτέλεσμα της έρευνας του, άξια να τύχει και της επιβράβευσης από το ανώτατο πνευματικό ίδρυμα της χώρας μας!

Μιχάλης Τρούλης
Πρόεδρος Δ.K.Β. Ρεθύμνου